Procedure voor overdracht van loon wordt vereenvoudigd

De procedure van kennisgeving bij loonsoverdracht wordt vereenvoudigd en geïnformatiseerd. Een elektronische verzending kan de aangetekende brief vervangen.

Maar het gaat enkel om de relatie tussen de schuldeiser en de gecedeerde schuldenaar. De schuldeiser zal de schuldenaar ook in de toekomst met een aangetekende brief blijven informeren over zijn voornemen om tot de uitvoering van de overdracht van loon over te gaan.

3 partijen

Bij de toekenning van een krediet vraagt de schuldeiser (overnemer) aan de consument (werknemer, schuldenaar-overdrager) een deel van zijn loon over te dragen in het geval de schuldenaar het geld niet spontaan zou terugbetalen.

In dat geval voert de schuldeiser de overdracht van loon uit bij de werkgever of bij een instelling van sociale zekerheid (gecedeerde schuldenaar). Vanaf dat ogenblik moet de gecedeerde schuldenaar het geheel of een deel van het wettelijk voor beslag vatbare gedeelte van het loon inhouden ten gunste van de schuldeiser.

Procedure van kennisgeving

De loonbeschermingswet schrijft op dit moment voor dat de overdracht van loon bij gebreke van verzet door de overdrager gevolg heeft nadat de overnemer:

aan de overdrager kennis heeft gegeven van zijn voornemen de overdracht uit te voeren;

aan de gecedeerde schuldenaar een afschrift van die kennisgeving heeft gezonden;

na het verstrijken van de termijn van verzet, aan de gecedeerde schuldenaar een eensluidend verklaard afschrift van de akte van overdracht heeft gezonden.

Hier wordt een vereenvoudiging doorgevoerd. De overdracht van loon zal bij gebreke van verzet door de overdrager, voortaan gevolg hebben nadat de overnemer:

aan de overdrager kennis heeft gegeven van zijn voornemen de overdracht uit te voeren;

aan de gecedeerde schuldenaar een bevestiging heeft gezonden dat de kennisgeving verzonden werd (in plaats van een afschrift van de kennisgeving);

na het verstrijken van de termijn van verzet, aan de gecedeerde schuldenaar zijn beslissing heeft verzonden om tot de uitvoering van de overdracht over te gaan (in plaats van een eensluidend verklaard afschrift van de akte van overdracht).

3 zendingen

Het gaat dus om 3 zendingen. De schuldeiser moet een brief sturen aan de consument om hem in te lichten over zijn voornemen om de overdracht van loon uit te voeren. Hij stuurt een kopie van deze brief aan de gecedeerde schuldenaar. Na verloop van 10 dagen mag de schuldeiser zijn verzoek tot inhouding betekenen aan de gecedeerde schuldenaar.

Op straffe van nietigheid moeten alle kennisgevingen op dit moment bij ter post aangetekende brief of bij deurwaardersexploot gebeuren. De kosten blijven ten laste van degene die ze gemaakt heeft.

Ook hier dringt een vereenvoudiging dringt zich op. Bij een geïnformatiseerde procedure is het risico op fouten veel lager. Het gaat telkens om aanpassingen van de loonbeschermingswet.
Er zijn voordelen voor alle partijen. Er is minder risico op verkeerde identificatie van de overdrager. Bovendien kan men de inhoudingen sneller actualiseren, de gegevens moeten niet meer overgeschreven worden, en de documenten moeten niet meer geklasseerd worden.

Elektronisch

Voortaan maakt de wetgever een onderscheid.

Op straffe van nietigheid gebeuren alle kennisgevingen aan de overdrager en bij verzet bij aangetekende zending, bij deurwaardersexploot, waarvan de kosten ten laste blijven van degene die ze gemaakt heeft.

Maar de andere kennisgevingen, aan de gecedeerde schuldenaar, gebeuren op straffe van nietigheid bij aangetekende zending, bij deurwaardersexploot of 'door middel van een procedure waarbij een informaticatechniek gebruikt wordt waarvan de kosten ten laste blijven van degene die ze gemaakt heeft'. Ongeacht de verzendingsmethode van de kennisgevingen bevatten deze dezelfde informatie.

De beveiligde elektronische verzending wordt eerst ingevoerd voor schuldeisers-overnemers en de Rijksdienst voor jaarlijkse vakantie (RJV), en later voor andere openbare instellingen van sociale zekerheid. Dit kan binnen het informaticaproject - E-deduction - dat de elektronische mededeling van persoonsgegevens toelaat bij de vereenvoudigde procedure van fiscaal derdenbeslag.

Voorafgaand akkoord

Let wel, een elektronische kennisgeving is enkel mogelijk als er een voorafgaand akkoord is tussen de afzender en de ontvanger van de kennisgeving.

Wanneer een openbare instelling van sociale zekerheid als gecedeerde schuldenaar optreedt en een 'informaticatechniek' gebruikt wordt, is de uitwisseling van persoonsgegevens tussen de afzender en de ontvanger onderworpen aan de voorafgaande machtiging van het sectoraal comité van de sociale zekerheid en van de gezondheid.

Wanneer andere overheidsinstellingen of ondernemingen uit de private sector als gecedeerde schuldenaar optreden, worden de procedureregels vooraf bij KB vastgelegd, na advies van de Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer.
De oorsprong en de integriteit van de kennisgeving moet met aangepaste beveiligingstechnieken verzekerd zijn. Ook de identificatie van de natuurlijke persoon die verantwoordelijk is voor de verzending moet zeker zijn. De informaticatechniek moet er ook voor zorgen dat de datum en het uur van de verzending bepaald worden en dat de verzending met een ontvangstbevestiging wordt voltooid.

In werking

De wet van 7 maart 2016 treedt in werking op 31 maart 2016. Maar de 'procedure waarbij een informaticatechniek wordt gebruikt', kan uiteraard pas in werking treden wanneer:

ofwel de nodige machtiging van het sectoraal comité van de sociale zekerheid en van de gezondheid is verkregen, wat de openbare instellingen van sociale zekerheid betreft die als gecedeerde schuldenaars optreden;

ofwel het betreffende KB in werking is getreden, wat andere overheidsinstellingen of ondernemingen uit de private sector betreft die als gecedeerde schuldenaars optreden.

In dit kader wordt de schuldenaar-overdrager geïdentificeerd door het identificatienummer van het rijksregister of, bij gebrek daaraan, door het identificatienummer van de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid.

Over de timing zegt men in het bijhorend commissieverslag: 'Het eerste luik van het project, dat de samenwerking tussen de FOD Financiën, de KSZ en de RJV tot stand brengt, is reeds in maart 2015 opgestart. Het tweede luik, dat de samenwerking tussen de openbare instellingen van sociale zekerheid en de banken behelst, zal op technisch vlak begin maart 2016 operationeel kunnen zijn.' Maar zoals aangegeven hangt de effectieve operationalisering ook af van de voorafgaande machtigingen ?

Daarnaast komen volgende praktische vragen uitgebreid aan bod in het verslag:

Bevoordelen de wijzigingen enkel de banken?

Wordt de bescherming van de schuldenaars verminderd?

Zullen er door de nieuwe procedure meer invorderingen van niet-betaalde schulden door middel van loonoverdracht zijn?

Voor welke schuldeisers heeft de voorliggende hervorming een impact?

Wordt de uitbreiding van de regeling in het vooruitzicht gesteld of verwacht?

Zijn er garanties voor het privéleven in de elektronische gegevensstroom die strekt tot de identificatie van de schuldenaars-overdragers op basis van hun rijksregisternummer?

Is het voor instellingen en banken die nog niet betrokken zijn nuttig om tot de nieuwe procedure toe te treden?

Hoe gebeurt de rangregeling van verschillende invorderingen in de elektronische gegevensstroom?

Hoeveel invorderingen door middel van loonoverdracht worden jaarlijks verwerkt?

Bron: Wet van 7 maart 2016 houdende vereenvoudiging van de procedure betreffende de overdracht van het loon, BS 21 maart 2016

Zie ook:
Wet van 12 april 1965 betreffende de bescherming van het loon der werknemers, BS 30 april 1965 (art. 28 ev. van de loonbeschermingswet)