Bestelling niet op tijd? Loods kwijt?

Een melding 'loods gewenst' is geen vrijblijvende mededeling. De Vlaamse regering koppelt striktere gevolgen aan de loodsbesteltijd, onder meer om de ketenwerking te kunnen respecteren. Ketenwerking zorgt voor een optimale scheepvaartplanning en -afwikkeling.

Minstens 6 uur op voorhand, voor schip uit zee

De agent van een inkomend vaartuig, komende van zee, moet het verwachte tijdstip van aankomst (ETA) aan de loodskruispost Wandelaar, voortaan ten minste 6 uur voor de eigenlijke loodsbesteltijd melden via het elektronische systeem van de haven van bestemming, of via LIS21. ETA staat hier voor Estimated Time of Arrival.
Het elektronische systeem van de haven van bestemming is APICS2 voor Antwerpen, ENIGMA voor Gent, ENSOR voor Oostende, en ZEDIS voor Zeebrugge. LIS21 wordt gebruikt door de Vlaamse en Nederlandse loodsdienst.

Een loodsbestelling is maar geldig als de agent zowel de ETA, als de status 'loods gewenst', én het opvaarttype met bijbehorend tijdstip heeft opgegeven.

Bij opvaart is er keuze tussen 4 opvaarttypes:

opvaarttype ETA. Het vaartuig mag dan opvaren bij aankomst aan de loodskruispost. De loodsbesteltijd is de opgegeven ETA;

opvaarttype GTO. GTO staat voor ?gewenst tijdstip van opvaart?. Het vaartuig mag vanaf het gewenste tijdstip opvaren vanaf de loodskruispost. De loodsbesteltijd is de gevraagde GTO;

opvaarttype GTA. GTA is het ?gewenste tijdstip van aankomst? in de haven. De agent geeft een gewenst tijdstip van aankomst op. De loodsbesteltijd is dan het tijdstip dat door het Loodswezen wordt opgelegd om het vaartuig op het gevraagde tijdstip te laten aankomen in de haven, rekening houdende met onder meer de sluisplanning;

opvaarttype BTV. BTV staat voor ?bezwaar tot vervolg? en is een melding van de agent dat een schip niet ingepland mag worden voor opvaart. Als er al een loodsbestelling is gebeurd, dan vervalt die.

De 3 gegevens - ETA, status 'loods gewenst', en opvaarttype met tijdstip - moeten ook doorgegeven worden voor schepen die vrijwillig gebruikmaken van de diensten van een loods, en voor schepen die een loods aan boord nemen op een andere plaats dan de loodskruispost.

Elke loodsbestelling die meer dan 24 uur op voorhand gemeld werd, moet herbevestigd worden tussen de 12 en de 6 uur voor de loodsbesteltijd. Anders vervalt de loodsbestelling.

En elke loodsbestelling wordt actief 6 uur vóór de eigenlijke loodsbesteltijd of 6 uur vóór het tijdstip waarop de loods zal inschepen overeenkomstig het opvaarttype. Wijzigingen moeten onmiddellijk gemeld worden en kunnen leiden tot vertraging of tot het afblazen van de beloodsing.

Minstens 3 uur op voorhand, voor schip naar zee of reis tussen 2 havens

De agent van een uitgaand vaartuig of van een vaartuig dat een reis maakt tussen 2 Vlaamse havens, moet de loodsbestelling ten minste 3 uur voor de loodsbesteltijd melden via het elektronische systeem van de haven van vertrek of via LIS21.

Bij een reis tussen 2 Vlaamse havens geeft de agent van de vertrekhaven altijd de ETD-ligplaats op. ETD staat voor Estimated Time of Departure. De agent moet wel eerst afstemmen met zijn collega van de haven van aankomst, om te zien of de reis zonder vertraging kan verlopen.
In havens met getijde-ligplaatsen kan de havenkapiteindienst ten minste 3 uur op voorhand de RTD-ligplaats opgeven aan de loodsbesteldienst. Dan zal die RTD-ligplaats gelden als loodsbesteltijd. RTD staat voor Requested Time of Departure.
Voor vaartuigen die achter de sluis van Zeebrugge en Oostende liggen, deelt de havenkapiteindienst ten minste 3 uur op voorhand de RTD-sluis-tijd mee aan de loodsbesteldienst en die RTD-sluis geldt dan als loodsbesteltijd.

De loodsbestelling wordt actief 3 uur voor de loodsbesteltijd. Wijzigingen moeten onmiddellijk gemeld worden en kunnen leiden tot vertraging of afbestelling.

De 3 opvaarttypes zijn hier:

opvaartttype ETA: het vaartuig mag opvaren bij vertrek uit de andere haven;

opvaarttype GTA: het vaartuig heeft een gewenst tijdstip van aankomst in de haven; of

opvaarttype BTV, wat betekent dat het vaartuig niet mag opvaren.

Als de afdeling Scheepvaartbegeleiding van het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust (AMDK) het schip naar zee stuurt, dan start voor de agent van de aankomsthaven, de procedure van een inkomend vaartuig van zee.

Als de loods aan boord vaststelt dat het vaartuig om één of andere reden niet binnen het uur zal kunnen vertrekken, dan mag hij op eigen houtje de loodsbesteltijd annuleren, en zal de agent een nieuwe loodsbesteltijd moeten doorgeven.

First things first

Ook als een vaartuig versneld beloodst wil worden, krijgt het in principe niet eerder een loods toegewezen dan op de loodsbesteltijd. Tenzij er eerder een loods beschikbaar zou zijn, of tenzij het vaartuig toch eerder in het loodsen-op-afstandsyteem kan worden opgenomen.

Een vaartuig krijgt immers een loods aan boord of neemt deel aan het loodsen op afstand in volgorde van de loodsbesteltijd. En dus niet meer in volgorde van aankomst bij de loodskruispost.

Behalve wanneer er een afwijkende regeling bestaat in functie van de ketenwerking, of wanneer het om een prioritair vaartuig gaat. Er zijn immers 3 types vaartuigen die altijd bij voorrang beloodst worden. Zelfs indien andere vaartuigen met een geldige loodsbesteltijd daardoor vertraging kunnen oplopen. Dat zijn:

vaartuigen in nood;

tij- of stroomgebonden vaartuigen; en

vaartuigen waarvoor de Dienst Scheepvaartbegeleiding een afwijkende loodsbesteltijd oplegt.

Eerste keer

Schepen die voor de eerste keer een Vlaamse haven willen binnenlopen, en schepen waarvan de scheepsgegevens werden gewijzigd, moeten hun Wheelhouse Poster of Pilot Card vooraf overmaken aan de Vlaamse Loodsdienst. Bij voorkeur per mail: info@loodswezen.be.

De scheepsagenten kunnen op hetzelfde adres een LIS21-toegangscode vragen.

Vanaf 17 september

Het besluit van de Vlaamse regering dat de striktere beloodsingsregels invoert , treedt 10 dagen na publicatie in werking. Dat is op 17 september 2015. Het oude Beloodsingsbesluit van 2002 wordt dan opgeheven.

Bron: Besluit van de Vlaamse Regering van 3 juli 2015 betreffende de loodsbestelling aan de loodsdienst bij aankomst en vertrek van vaartuigen die onderworpen zijn aan de verplichting om gebruik te maken van het gewone loodsen of van het loodsen op afstand, BS 7 september 2015.