Inschrijven voor bescheiden huurwoning van sociale huisvestingsmaatschappij

Vlaanderen legt vast hoe kandidaat-huurders zich kunnen inschrijven voor een bescheiden huurwoning van een sociale huisvestingsmaatschappij en hoe die de woning toewijst. Gemeenten kunnen van die toewijzingsregels afwijken via een reglement Bescheiden Wonen.

Bescheiden huurwoning

Sociale huisvestingmaatschappijen (SHM) kunnen bescheiden huurwoningen op de markt brengen. Die woningen zijn hoofdzakelijk bedoeld voor mensen die net iets te veel verdienen om in aanmerking te komen voor een sociale woning. Vlaanderen reglementeert nu de verhuring van dit soort woningen.

Bescheiden huurwoningen zijn woningen die een bepaalde volumenorm niet overschrijden. Het gaat om eengezinswoningen met een bouwvolume van ten hoogste 550 m3 of andere woningen met een bouwvolume van ten hoogste 240m3, verhoogd met 50m3 voor woningen met drie of meer slaapkamers.

Inschrijvingsregister

De sociale huisvestingsmaatschappij die bescheiden huurwoningen op de markt brengt, houdt een inschrijvingsregister bij. Wie interesse heeft voor een bescheiden huurwoning, kan intekenen.

Inschrijvingsvoorwaarden

Niet iedereen kan zich inschrijven voor een bescheiden huurwoning. Er is een inkomensvoorwaarde en een eigendomsvoorwaarde.

Inkomensvoorwaarde

Wie zich wil inschrijven, mag niet te veel verdienen. Voor alleenstaanden - zonder personen ten laste - ligt de inkomensgrens op 28.167 euro. Voor alleenstaanden met een ernstige handicap en zonder personen ten laste, ligt de grens op 30.795 euro. Voor alle anderen ligt de inkomensgrens op 42.247 euro, verhoogd met 2.630 euro per persoon ten laste. Die basisbedragen worden elk jaar, op 1 januari, geïndexeerd.

Sommige personen ten laste tellen voor twee.

Men kijkt naar het inkomen van het derde jaar voor het jaar van inschrijving. Is er in dat referentiejaar geen inkomen, dan kijkt de SHM naar het inkomen van het eerstvolgende jaar waarin er wel een inkomen is.

Als het inkomen van het referentiejaar boven de grens ligt, kan de kandidaat toch ingeschreven worden als zijn inkomen in het jaar van de inschrijvingsaanvraag onder die grens ligt.

Eigendomsvoorwaarde

Kandidaten kunnen zich alleen inschrijven als ze - samen met hun gezinsleden - geen woning of geen woningbouwperceel volledig in volle eigendom of volledig in vruchtgebruik hebben. Noch in het buitenland, noch in het binnenland.

Een aantal woningen valt buiten die regeling. Zij vormen dus geen hinderpaal om zich te kunnen inschrijven. Het gaat bijvoorbeeld om een woning in het Vlaams Gewest die ligt in een onteigeningsplan en bewoond wordt door de kandidaat-huurder of een woning in een ruimtelijke bestemmingszone in België waar wonen niet mag.

Inschrijving

De SHM schrijft de kandidaat-huurders in het register in volgens de indiening van hun aanvraag, met vermelding van eventuele voorrangsregels. Bij geschrapte kandidaat-huurders moet de reden daarvoor in het register bewaard worden tot de eerstvolgende actualisatie van het register.

Schrapping kan in een beperkt aantal gevallen. Bijvoorbeeld als aan de kandidaat-huurder een bescheiden huurwoning is toegewezen, als hij niet meer aan de inkomensvoorwaarde voldoet, als hij te kwader trouw onjuiste of onvolledige gegevens heeft verstrekt, of als hij daar zelf om vraagt. Ook wie niet reageert op een brief van de SHM bij een actualisering van het register kan geschrapt worden.

Actualisering

De SHM kan het register actualiseren. In dat geval gaat ze na of de kandidaat-huurders nog steeds aan de inkomensvoorwaarde voldoen. Het gaat minstens om de kandidaat-huurders die het tweede kalenderjaar ervoor al ingeschreven waren.

Toezicht

De SHM houdt het register ter beschikking van de toezichthouder. Die kan er een afschrift van vragen. Op die manier kan hij controle uitoefenen op het register en op de toewijzingen.

Kandidaat-huurders kunnen een schriftelijke of digitale versie van het register inzien - maar dan zonder persoonsgebonden gegevens.

Toelating tot bescheiden huurwoning

Het beslissingsorgaan van de SHM beslist aan wie een bescheiden huurwoning wordt toegewezen. De SHM kan die taak ook opdragen aan specifiek aangeduide mensen.

Een kandidaat-huurder kan een bescheiden huurwoning krijgen als hij voldoet aan de toelatingsvoorwaarden. En dat zijn dezelfde inkomens- en eigendomsvoorwaarden als bij de inschrijving.

Als de woning wordt toegewezen aan een kandidaat-huurder die zelf over een woning beschikt die de toewijzing niet belet, moet hij die woning wel binnen een jaar na de toewijzing wegdoen. Bij gegronde redenen kan hij een verlenging van die termijn vragen.

Toewijzingsregels

Bij de toewijzingsregels maakt men een onderscheid. Vlaanderen heeft algemene regels opgesteld maar er kunnen ook lokale regels zijn. De gemeente kan immers afwijken van de algemene regels via een gemeentelijk reglement Bescheiden Wonen.

Algemene toewijzingsregels

De SHM maakt haar oproep voor de toewijzing van bescheiden huurwoningen voldoende bekend aan de kandidaat-huurders. De oproep wordt voldoende lang opengesteld en bevat alle nuttige inlichtingen over de vrijgekomen bescheiden huurwoningen.

Kandidaat-huurders met interesse worden uitgenodigd om de huurwoning te bezichtigen. Ze hebben veertien werkdagen na de uitnodiging om een toewijzingsaanvraag in te dienen.

Bij de toewijzing kijkt men naar de chronologische volgorde van inschrijving in het inschrijvingsregister.

Lokale toewijzingsregels

Gemeenten die willen afwijken van de algemene toewijzingsregels kunnen dat. Ze kunnen in een gemeentelijk reglement Bescheiden Wonen specifieke toewijzingsregels voor het verhuren van een bescheiden woning door een SHM vaststellen.
Het reglement kan betrekking hebben op het volledige bescheiden woonaanbod van de gemeente of op een deel ervan.

Toezicht op toewijzing

De toezichthouder controleert de correcte toepassing van de toewijzingsregels.

De toewijzing mag trouwens pas aan de kandidaat-huurder worden betekend als de termijnen voor schorsing of vernietiging voorbij zijn.

Verhaal

In vier gevallen kan de kandidaat-huurder die zich benadeeld voelt door een beslissing van de SHM de zaak voorleggen aan de toezichthouder. Dat kan wanneer de SHM beslist om

een bescheiden huurwoning aan een andere kandidaat-huurder toe te wijzen;

de kandidaat-huurder te schrappen uit het inschrijvingsregister;

de toewijzing van een bescheiden huurwoning aan de kandidaat-huurder te weigeren;

de persoon die zich wil inschrijven niet in te schrijven.

In principe heeft de betrokkene dertig kalenderdagen na de melding van de beslissing om naar de toezichthouder te trekken. Bij een betwiste toewijzing heeft hij een jaar.

Vindt de toezichthouder het verhaal gegrond dan moet de SHM een nieuwe gemotiveerde beslissing betekenen binnen dertig kalenderdagen na de ontvangst van die beoordeling.

Stelt de SHM vast dat de toewijzing aan de betrokkene had moeten gebeuren of dat de toewijzing ten onrechte aan hem werd geweigerd, dan krijgt de kandidaat-huurder voorrang bij nieuwe toewijzingen. En dit gedurende een periode van twee jaar. Dezelfde voorrangsregel geldt wanneer de SHM in die gevallen nalaat om binnen dertig dagen na ontvangst van de beslissing van de toezichthouder een nieuwe beslissing te betekenen.

In de twee andere gevallen wordt de schrapping uit het inschrijvingsregister ongedaan gemaakt of wordt de persoon ingeschreven in het register. Dit wanneer de SHM niet tijdig een nieuwe gemotiveerde beslissing betekent.

Tot slot nog dit. Voor kandidaat-huurders die zich willen inschrijven in het register maar hierover geen formele beslissing van de SHM krijgen binnen twee maanden na hun vraag, is er ook een oplossing. Zij kunnen rechtstreeks een beoordeling vragen aan de toezichthouder. En dit binnen zes maanden na die termijn van twee maanden.

Maximumpercentage van 20 procent

De sociale huisvestingsmaatschappijen kunnen voor ten hoogste 20 procent van hun jaarlijks investeringsvolume een bescheiden woonaanbod verwerven, verwezenlijken en vervreemden. Dat maximumpercentage wordt berekend op basis van het rekenkundig gemiddelde van de investeringsvolumes van de vijf jaren voor het jaar waarin de berekening gebeurt.

Inwerkingtreding

Het besluit van de Vlaamse Regering van 18 oktober 2013 treedt in werking op 1 januari 2014.

Bron: Besluit van de Vlaamse Regering van 18 oktober 2013 tot reglementering van de verhuring van bescheiden huurwoningen van sociale huisvestingsmaatschappijen, BS 25 november 2013.

Zie ook:
Vlaamse Wooncode, art. 41, §2
Decreet van 27 maart 2009 betreffende het grond- en pandenbeleid, art.?4.2.10