Herhaaldelijk rijden zonder verzekering harder aangepakt (art. 11 en 26 Verzamelwet Verkeersveiligheid)

Het ?rijden zonder verzekering? behoort voortaan tot de zwaarste verkeersovertredingen die volgens het principe van de ?gekruiste recidive? worden bestraft. Dit betekent dat er bij iedere nieuwe overtreding binnen de 3 jaar na de vorige veroordeling systematisch een langer rijverbod zal worden opgelegd. Bovendien zal de betrokkene iedere keer weer opnieuw moeten slagen in de 4 herstelexamens (praktisch examen, theoretisch examen, geneeskundig onderzoek én psychologisch onderzoek) om zijn rijbewijs terug te krijgen.

Basisstraf volstaat niet voor recidivisten

Op het basismisdrijf onverzekerd rijden staan al zware straffen: overtreders riskeren een gevangenisstraf van 8 dagen tot 6 maanden en een geldboete van 100 tot 1.000 euro (of een van deze straffen. Bovendien kunnen de rechtbanken een rijverbod uitspreken met een duur van 8 dagen tot 5 jaar of levenslang en de verbeurdverklaring van het voertuig bevelen. Dit straffenarsenaal blijkt echter onvoldoende om hardleerse chauffeurs aan te pakken.

De wetgever schakelt daarom een versnelling hoger: recidivisten krijgen bij iedere nieuwe overtreding binnen de 3 jaar systematisch een langer rijverbod. Concreet komt het erop neer dat wie 2 keer binnen de 3 jaar wordt betrapt, een rijverbod krijgt van minstens 3 maanden. Bij een tweede recidive binnen de 3 jaar na een vorig veroordelend vonnis bedraagt het rijverbod minstens 6 maanden, bij een derde recidive minstens 9 maanden. Met iedere keer opnieuw dus de verplichte vereiste om te slagen in de 4 herstelexamens als men het rijbewijs terug wil.

Andere bestraffingsgronden 'gekruiste recidive'

Rechters zijn al langer verplicht om dit bestraffingsprincipe toe te passen bij

verkeersovertredingen van de vierde graad (art. 29 §1, eerste lid Wegverkeerswet);

zware snelheidsovertredingen, o.a. meer dan 40km te snel en meer dan 30km te snel binnen een bebouwde kom (art. 29 § 3, derde lid Wegverkeerswet);

overtredingen van de rijbewijsverplichtingen zoals rijden zonder rijbewijs of het afleggen van valse verklaringen om een rijbewijs te verkrijgen (art. 30, §§ 1, 2 en 3 Wegverkeerswet);

vluchtmisdrijf (art. 33, §§ 1 en 2 Wegverkeerswet);

zware alcoholgerelateerde verkeersovertredingen (art. 34, § 2, 35 en 37 Wegverkeerswet);

druggerelateerde overtredingen (art. 37bis, § 1 Wegverkeerswet);

besturen of begeleiden spijts verval of zonder voldaan te hebben aan de herstelexamens (art. 48 Wegverkeerswet);

tegenwerking van de opsporing en vaststelling van overtredingen (art. 62bis Wegverkeerswet).

Niet het aantal nieuwe overtredingen wordt in aanmerking genomen om het soort recidive te bepalen (enkelvoudig, dubbelvoudig of drievoudig) wel het aantal voorafgaande definitieve veroordelingen.

Merk op: de strengere straf wordt toegepast elke keer als een bestuurder die veroordeeld geweest is voor een overtreding van het lijstje hierboven, binnen de 3 jaar opnieuw een overtreding van die lijst begaat. Het hoeft niet dezelfde overtreding te zijn. Wie bijvoorbeeld veroordeeld geweest is voor vluchtmisdrijf en binnen de 3 jaar veroordeeld wordt voor rijden zonder rijbewijs, zal gestraft worden volgens het principe van de gekruiste recidive.

Uitzonderingen

De bepalingen met betrekking tot de verplichte herstelexamens zijn echter niet van toepassing

indien de vervallenverklaarde niet voldoet aan de voorwaarden om een Belgisch rijbewijs te kunnen verkrijgen. Deze bijkomende bepaling zorgt ervoor dat de herstelexamens alleen van toepassing kunnen zijn op inwoners van Belgen of mensen die hier studeren. Het is immers ook niet wenselijk dat mensen die niet in België wonen toch naar hier moeten terugkeren om te voldoen aan de opgelegde herstelmaatregelen die niet voor hen zijn ingericht. Een buitenlandse overtreder die een medisch of psychologisch herstelonderzoek moet ondergaan en die in dit kader slechts voorlopig, voor een beperkte periode en eventueel onder voorwaarden rijgeschikt zou worden bevonden, voldoet niet aan de voorwaarden om een voorwaardelijk Belgisch rijbewijs te bekomen gedurende deze periode. Hij kan enkel zijn buitenlands rijbewijs terugkrijgen om het grondgebied te verlaten op een dag en via een reisweg die door het Openbaar Ministerie wordt vastgelegd. Het heeft dus geen zin om deze overtreders aan herstelmaatregelen te onderwerpen;

wanneer een levenslang rijverbod is uitgesproken als straf. Tot nog toe moest iemand die veroordeeld was tot een levenslang rijverbod wel alle herstelexamens afleggen. Een vreemde regel want de betrokkene krijgt hoe dan ook zijn rijbewijs niet terug.

15 februari 2018

Artikel 11 van de Verzamelwet Verkeersveiligheid is retroactief van toepassing vanaf 15 februari 2018.

Bron: Wet van 6 maart 2018 ter verbetering van de verkeersveiligheid, BS 15 maart 2018. (art. 11 en 26 Verzamelwet Verkeersveiligheid)

Zie ook
Wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen, BS 8 december 1989 (art. 22 en 24 WAM-wet).