Decemberafrekening voor vakantiegeld bedienden wordt afgeschaft

De decemberafrekening voor bedienden die in de loop van het jaar minder uren zijn gaan werken, wordt afgeschaft vanaf 1 januari 2014. Dit betekent dat ze hun vakantiegeld voortaan niet meer vooraf ontvangen, maar op het ogenblik dat ze hun hoofdvakantie opnemen.

Decemberafrekening

Bij de decemberafrekening wordt het vakantiegeld voor bedienden behandeld zoals het vertrekvakantiegeld bij een beëindiging van de arbeidsovereenkomst. De afrekening vindt plaats in de laatste maand van het jaar en is bedoeld voor bedienden die bij dezelfde werkgever gebleven zijn maar minder uren zijn gaan werken.

De afrekening wordt dus toegepast wanneer ?het gemiddeld aantal te presteren uren per week? daalt. Ze is vergelijkbaar met de afrekening van het vakantiegeld bij een uitdiensttreding, maar is niet helemaal hetzelfde. Het vakantiegeld wordt uitbetaald samen met de betaling van de maand december van het jaar waarin de bediende minder is gaan werken, en de vaste eindejaarspremies komen niet in aanmerking voor de berekening van het vakantiegeld.

Deze bijzondere afrekening werd vooral om budgettaire redenen ingevoerd. Omdat het volledige vakantiegeld vervroegd wordt uitbetaald, moest ook de daarop verschuldigde RSZ-bijdrage en bedrijfsvoorheffing immers vroeger betaald worden. Toch benadrukt minister van Werk Monica De Coninck dat de afschaffing van de decemberafrekening geen budgettaire impact zal hebben.

Nadelen

De decemberafrekening heeft tot heel wat interpretatie- en toepassingsproblemen geleid. Zo is het bijvoorbeeld niet duidelijk wat onder 'vermindering van het gemiddeld aantal te presteren uren per week' moet worden verstaan. En het staat niet vast wat er precies moet gebeuren wanneer de bediende na de decemberafrekening van werkgever verandert.

Vandaar dat de Nationale Arbeidsraad (NAR) geadviseerd heeft om de decemberafrekening af te schaffen. In een advies van 28 mei 2013 wijst de raad op heel wat nadelen, zowel voor de werknemers als voor de werkgevers.

Werkgevers en sociale secretariaten worden met een stevige administratieve rompslomp geconfronteerd. Omdat de werkgevers het vakantiegeld in geval van vermindering van de arbeidsduur moeten 'prefinancieren', betekent het voor hen ook een meerkost. Want zij moeten het vervroegd vakantiegeld betalen, namelijk: de voorafbetaling van het vakantiegeld voor de vakantiedagen die de werknemer in het volgend jaar moet opnemen.

Werknemers ondervinden ook heel wat nadelen. De NAR benadrukt dat bedienden in december vervroegd vakantiegeld ontvangen dat eigenlijk bedoeld is om een gedeelte van de vakantie in het volgend vakantiejaar te financieren. Vaak beseffen ze echter niet dat dit betekent dat ze het volgend jaar nauwelijks vakantiegeld zullen krijgen. De werkgever moet immers het vakantiegeld dat in december werd betaald, het volgende jaar in mindering brengen van het vakantiegeld bij de opname van de hoofdvakantie, en dat zorgt voor verwarring ?

Afschaffing

Een KB van 7 november 2013 lost die problemen op door de decemberafrekening af te schaffen. Daartoe wordt het uitvoeringsbesluit bij de jaarlijkse vakantiewet aangepast met ingang van 1 januari 2014.

Deze ingreep strookt met de realiteit. Ook nu wordt het vakantiegeld voor werknemers die minder zijn gaan werken vaak uitbetaald bij de opname van de hoofdvakantie. Vandaar ook dat de budgettaire impact van de afschaffing wellicht beperkt blijft. Bovendien zou het recent ingevoerde recht op aanvullende vakantie een extra stimulans moeten zijn voor deeltijdse werknemers om meer te werken.

Het nieuwe KB zorgt ervoor dat het vakantiegeld voor die categorie van bedienden voortaan berekend zal worden op basis van het arbeidsregime waarin de bediende tewerkgesteld is op het ogenblik dat hij zijn vakantie opneemt. Met een afrekening op het eind van het vakantiejaar van de nog niet genoten vakantierechten op basis van het loon en de prestaties van het vakantiedienstjaar. De voorafbetaling van het vakantiegeld voor het volgend vakantiejaar - het 'vervroegd vakantiegeld' - verdwijnt.

Nieuwe regeling

Uit het KB van 7 november 2013 blijkt dat de nieuwe regeling geldt voor 'bedienden die tewerkgesteld zijn bij eenzelfde werkgever en hun gemiddeld aantal te presteren uren per week verlagen'.

De betaling van het vakantiegeld verloopt voortaan als volgt:

1/ De werkgever betaalt de bediende het enkel vakantiegeld voor de niet-opgenomen vakantiedagen. Dit enkel vakantiegeld is gelijk aan 7,67% van de bij deze werkgever gedurende het vakantiedienstjaar verdiende brutowedden.

Eventueel worden die wedden verhoogd met een fictieve wedde voor de met dagen normale werkelijke arbeid gelijkgestelde dagen van arbeidsonderbreking. Men past ook een vermindering toe voor het enkel vakantiegeld dat de bediende al ontvangen heeft, en dat berekend werd op basis van het arbeidsregime waarin hij werkt op het ogenblik dat hij zijn vakantie opneemt.

2/ De werkgever betaalt ook het dubbel vakantiegeld. Dit gebeurt met de uitbetaling van de maand december van het vakantiejaar. Dit dubbel vakantiegeld is gelijk aan 7,67% van de bij deze werkgever gedurende het vakantiedienstjaar verdiende brutowedden.

Eventueel worden die wedden verhoogd met een fictieve wedde voor de met dagen normale werkelijke arbeid gelijkgestelde dagen. Men past ook een vermindering toe voor het dubbel vakantiegeld dat de bediende al ontvangen heeft, en dat berekend werd op basis van het arbeidsregime waarin hij werkt op het ogenblik dat hij zijn vakantie opneemt.

Bron: Koninklijk besluit van 7 november 2013 tot wijziging van artikel 46, § 3, van het koninklijk besluit van 30 maart 1967 tot bepaling van de algemene uitvoeringsmodaliteiten van de wetten betreffende de jaarlijkse vakantie van de werknemers, BS 21 november 2013

Zie ook:
? Koninklijk besluit van 30 maart 1967 tot bepaling van de algemene uitvoeringsmodaliteiten van de wetten betreffende de jaarlijkse vakantie van de werknemers, BS 6 april 1967 (art. 46, §3 van het uitvoeringsbesluit bij de jaarlijkse vakantiewet)
? Nationale Arbeidsraad, advies nr. 1.853 van 28 mei 2013, ?Jaarlijkse vakantie?